محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
731
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
[ آغاز فرمان مختار بن ابى عبيد به كوفه ] آغاز كار مختار آن است كه او پسر [ ابى ] عبيد بن مسعود الثقفى بود كه به گاه امير المؤمنين عمر بن الخطَّاب رضى الله عنه امير عراق بود ، و روز وقعة الجسر به حرب عجم پيل سپيد را او بكشت . و اين مختار آنگه خرد بود . و چون سپاه بر حسن بن على رضى الله عنه بجوشيد و او را به كارد زدند ، اين مختار بود . او را بجستند ، بگريخت و به كوفه شد . و مردمان از پس هر نمازى او را لعنت كردندى . تا آنگاه كه مسلم بن عقيل بن ابى طالب به كوفه آمد پنهان ، و مختار او را به سراى خويش فرود آورد تا آن نام كاردزدن از وى فرود افتاد . و مردمان از وى حلالى خواستند و گفتند ما بر تو دروغ گفتيم . و مسلم چندگاه به خانهء مختار بود . چون عبيد الله بن زياد به كوفه آمد مسلم از سراى مختار به سراى هانى شد . و چون عبيد الله مسلم را بگرفت ، مختار را پيش خواند و گفت : چرا مسلم به خانه داشتى ؟ او گفت : اگر من داشتمى او را از خانهء من بيرون آوردندى . پس عبيد الله عمودى آهنين بر مختار انداخت و بر پيشانيش زد و چشمش بدريد و بفرمود تا او را به زندان بردند . و به زندان بماند تا آنگاه كه حسين رضى الله عنه [ را ] كشتند . پس مختار از زندان بجست . و گويند يزيد نامه نبشت به عبيد الله تا او را دست باز ]